جنبه های اجتماعی اقتصادی پرورش گاومیش

نوع مقاله: علمی پژوهشی

چکیده

گاومیش با ویژگیهای منحصر به خود نظیر استفاده از منابع غذایی کم قیمت ، توان بالای سازگاری با محیط اطراف و مقاومت برابر بیماری ها و نیز تولید گوشت و شیر با ارزش می تواند تحول بزرگی در اقتصاد روستاییان ایجادکند. از اینرو محققان گاومیش را دام آینده معرفی می کنند. گاومیش از دامهای بومی ایران است و پرورش آن از 2 هزار و500 سال پیش از میلاد در کشور وجود داشته است. با توجه به اهمیت این دام در اقتصاد مقاومتی که اتکای آن به مردم ، تولیدکنندگان و تولید داخل است و جنبه های مثبت و رقابتی این دام پرارزش، این تحقیق که به صورت مروری تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه­ای تنظیم شده است، به بررسی جنبه های اجتماعی اقتصادی پرورش گاومیش می پردازد.

کلیدواژه‌ها


گاومیش بعد از گاو وگوسفند بیشترین تعداد جمعیت دامی جهان را دارد (5). 168میلیون راس گاومیش در جهان وجود دارد که 95 درصد از کل این تعداد در قاره آسیاست(2).

گاومیش ها از جمله گونه های اهلی بسیار با ارزش وچند منظوره در برخی از بخش های ایران به حساب می­آیند (7) ایران بـا داشـتن حدود نیم میلیون راس گاومیش در استان های آذربایجان شــرقی،آذربایجــان غربــی، اردبیــل، خوزســتان، گــیلان، مازندران، گلسـتان و لرسـتان و بـا ظرفیـت محـدودتر در استان های فـارس، ایـلام، کرمانشـاه،زنجـان،اصـفهان و چهارمحال و بختیـاری یکـیازکشـورهای گـاومیش خیـز جهان می باشد( 1، 12)  طبق آخرین آمارهای موجود،  جمعیت کل گاومیش در ایران حدود ۴۰۰ هزار رأس تخمین زده می‌شود که بیشترین تراکم آن در استان خوزستان با ۲۸ درصد و کمترین تراکم در استان‌های شمالی با هشت درصد پراکنده شده‌اند( 6). همه گاومیش های ایرانی، رودخانه ای به حساب می آیند (7).از نظر تیپ نژادی، سه نوع گاومیش خوزستانی، آذری و مازندرانی در کشور وجود دارد که توان تولید خوزستانی از همه بیشتر است. ( 6). با توجه به مقدمه ای که در مورد این دام باارزش گفته شد، در ادامه به بیان اهمیت پرورش گاومیش می پردازیم. 

1) بهاری زاده، مریم، واعظ ترشیزی، رسول، بررسی عوامل محیطی مؤثر بر صفات مهم تولیدی گاومیش های ایران
، مجله پژوهش های علوم دامی/ جلد 21 شماره 1/ سال1390، ص: 138-127.

2) توسعه پرورش گاومیش ، تحولی در اقتصاد روستائیان سایت خبری تحلیلی عصر خبر،1392،

3) حسن پور، ک، مرادی شهربابک، م، صادقی م و کیانزاد ، د،1391،  برآورد اثر عوامل محیطی و پارامترهای ژنتیکی برخی صفات تولیدمثلی گاومیشهای ایران، نشریه پژوهشهای علوم دامی، شماره 2، ص: 90-81.

4) طاهری دزفولی، ب ، نجاتی جوارمی، ا ، عباسی ، م ، فیاضی ج و چمنی م ،  1391بررسی عملکرد و برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات تولید و تولیدمثلی گاومیش های استان خوزستان، مجله دامپزشکی ایران، دوره هشتم، شماره 3، ص: 53-45.

5)کرد نژاد ا، 1378. بررسی اثر سطوح مختلف انرژی و پروتئین جیره بر عملکرد پرواری گوساله های نر گاومیش
خوزستان، پایان نامه کارشناسی ارشد تغذیه دام، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، کرج.

6) محمدرضا ملاصالحی، ایانا،  Iranian Agriculture News Agency،  1394

7) مدد، م.،  قوی حسین زاده، ن. شادپرور ،  ع .1392. برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات تولید و تولید مثل در گاومیش های بومی ایران، تحقیقات تولیدات دامی، سال دوم، شماره اول، ص: 52 – 45.